Być może nie znasz tragicznej historii kryjącej się za „Zombie”, wielkim przebojem The Cranberries, ani związku tej piosenki z Irlandią, a może nawet nie wiesz, dlaczego Irlandczycy słyną z życzliwości.
Wiedza o tym, skąd pochodzimy i jak to wszystko się zaczęło, jest niezwykle ważna. W tym artykule pokrótce opowiadamy o historii i rozwoju Dublina oraz całej wyspy Irlandii: od celtyckich korzeni po obecny podział polityczny, abyś lepiej zrozumiał charakter i ducha miasta, które wita Cię z otwartymi ramionami.
Wyspa Irlandia na tle świata
Irlandia to trzecia co do wielkości wyspa Europy, położona na północnym zachodzie kontynentu i otoczona setkami mniejszych wysp i wysepek.
Dzieli się na cztery prowincje, które z kolei obejmują 32 hrabstwa:
- Żółta: Munster
- Niebieska: Connacht
- Czerwona: Ulster
- Zielona: Leinster
Choć prowincje nie pełnią już dziś funkcji politycznej, wciąż stanowią ważną część irlandzkiej tożsamości.
Obecnie wyspa jest podzielona między dwa państwa: Irlandię Północną i Republikę Irlandii.
Od 1922 roku hrabstwa Londonderry, Antrim, Down, Armagh, Tyrone i Fermanagh należą do Irlandii Północnej, a pozostałe 26 hrabstw tworzy Republikę Irlandii – niepodległe państwo.
Irlandia Północna i Republika Irlandii
Republika Irlandii zajmuje pięć szóstych powierzchni wyspy, natomiast Irlandia Północna, będąca częścią Zjednoczonego Królestwa, obejmuje pozostałą, północno-wschodnią szóstą część.
Republika Irlandii
Stolica: Dublin
Powierzchnia: 70 200 km²
Liczba ludności: 5 060 005
Języki urzędowe: angielski i irlandzki (gaelicki)
Ustrój: republika parlamentarna
Waluta: euro (€)
Numer kierunkowy: +353
Irlandia Północna
Stolica: Belfast
Powierzchnia: 14 100 km²
Liczba ludności: 1 885 000
Języki: angielski, irlandzki i szkocki dialekt Ulsteru (Ulster Scots)
Ustrój: monarchia konstytucyjna
Waluta: funt szterling (£)
Numer kierunkowy: +44
Krótka oś czasu historii Irlandii
500 p.n.e. → Przybywają Celtowie, których kultura nigdy nie znalazła się pod panowaniem rzymskim.
500 n.e. → Do Irlandii przybywa święty Patryk, który szerzy na wyspie chrześcijaństwo.
800 n.e. → Wikingowie zakładają Dublin, nad którym panują przez prawie trzy stulecia.
XII–XVI wiek → Korona angielska sprawuje kontrolę nad Irlandią za pośrednictwem Anglo-Normanów.
700 lat → Walka o niepodległość spod panowania angielskiego.
1840 → Wielki głód ziemniaczany pociąga za sobą ponad milion ofiar śmiertelnych i kolejny milion emigrantów.
1916 → Wybucha powstanie wielkanocne.
1921 → Ogłoszenie niepodległości i podział wyspy na dwa państwa.
1960 → Powstaje zbrojna organizacja IRA, dążąca do zjednoczenia Irlandii.
1998 → Podpisanie porozumienia wielkopiątkowego, które kończy konflikt zbrojny.
2022 → Mury oddzielające katolików od protestantów wciąż istnieją, choć irlandzki rząd zapowiada ich usunięcie.
Czy wiesz, że…?
Słynna piosenka „Zombie” zespołu The Cranberries, napisana przez Dolores O’Riordan, to antywojenny hymn zainspirowany tragedią, do której doszło 20 marca 1993 roku w Warrington w Anglii.
Tego dnia bomba podłożona przez IRA (Irlandzką Armię Republikańską) zabiła Tima Parry’ego (12 lat) i Jonathana Balla (3 lata), a kilkadziesiąt innych osób zostało rannych.
IRA była główną katolicką, republikańską organizacją zbrojną w Irlandii Północnej, która przez dziesięciolecia za pomocą przemocy próbowała oderwać ten region od Zjednoczonego Królestwa.
W wywiadzie z 2017 roku O’Riordan wyjaśniła, że „Zombie” to „najbardziej agresywna piosenka, jaką napisaliśmy”, mówiąca o bólu i przemocy, które naznaczyły Irlandię w latach 70. i 80.:
„In your head, in your head, they are fighting… With their tanks and their bombs…”
Przyjazny duch Irlandczyków
Mówi się, że irlandzka życzliwość jest odbiciem historii tego kraju. Po stuleciach panowania angielskiego, głodu i emigracji Irlandczykom udało się podnieść i zbudować nowoczesne, zamożne państwo, dumne ze swojej kultury.
Dziś Irlandia jest światowym przykładem odporności i jedną z najsilniejszych gospodarek Unii Europejskiej.
Co więcej, od 2009 roku czytelnicy Lonely Planet dwukrotnie uznali ją za najbardziej przyjazny kraj na świecie.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o Irlandii, zapraszamy na oficjalną stronę ELI Schools.
